Konkordato'da En Çok Yapılan 7 Hata ve Nasıl Kaçınılır

Konkordato dosyası hazırlamış patronların çoğu bize aşağı yukarı aynı cümleyle gelir: “Her şeyi kitabına uygun yaptık, ama işler istediğimiz gibi gitmedi.” Dosyayı açtığımızda ise sorunun çoğu zaman kanunda ya da mahkemede değil, sürecin başında verilen birkaç kararda olduğunu görüyoruz.

Bu yazıyı, nakit sıkıntısı büyüdükçe konkordatoyu ciddi ciddi düşünmeye başlamış imalatçı ve ticaret firmaları için yazdık. Belki bankalardan biri limitinizi kesti, belki büyük bir müşteriniz ödemeyi aylarca öteledi, belki de ilk icra takibi kapıya dayandı. Bu noktada en kolay cümle “avukata verelim, o halleder” oluyor. Oysa konkordato hukuki bir süreç olduğu kadar bir finans ve yönetim projesi.

25 yılı aşkın süredir dosyalarda karşılaştığımız hataların bir kısmı küçük görünür ama sonucu değiştirir. Aşağıda en sık gördüğümüz yedi hatayı, neden önemli olduklarını ve nasıl önlenebileceklerini sahadan örneklerle anlattık. Amacımız korkutmak değil; aynı yoldan geçmiş firmaların bedelini ödediği dersleri size baştan aktarmak. Konkordatonun temel mantığına yabancıysanız önce konkordato nedir sorusunu ele aldığımız yazıya göz atmanızı öneririz.

Kısa Cevap

Konkordatoda en sık yapılan hatalar şunlar: başvuruyu nakit tamamen tükendikten sonra yapmak, ön projeyi iyimser rakamlarla kurmak, vergi-SGK ve işçi alacaklarının projeden nasıl etkilendiğini yanlış anlamak, şahsi kefaletleri unutmak, mühlet döneminde izne tabi işlemleri izinsiz yapmak, alacaklılarla iletişimi koparmak ya da tek tek gizli sözler vermek ve tasdikten sonra ödeme takvimini gevşetmek. Bunların neredeyse hepsi, başvurudan önce yapılan dürüst ve ayrıntılı bir hazırlıkla önlenebilir.

Hata 1: Başvuruyu Son Ana Bırakmak

Patronların en çok sorduğu sorulardan biri “Ne zaman başvurmalıyız?” sorusu. Sahada gördüğümüz tablo ise genellikle şu: Firma, kasada maaşı ödeyecek para kalmayana ve hesaplara haciz gelene kadar bekliyor; sonra dosyanın bir haftada hazırlanmasını istiyor.

Burada iki sorun var. Birincisi, konkordato başvurusu hazır bir dosya ister. İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 286. maddesinde sayılan belgeler arasında konkordato ön projesi, finansal tablolar, alacaklı listesi ve bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan rapor yer alıyor. Bu belgelerin birkaç günde sağlıklı biçimde çıkması gerçekçi değil. İkincisi, mühlet takipleri durdurur ama işletmeye nakit getirmez. Mühlet döneminde de maaş, enerji ve hammadde ödenmek zorunda.

Sakarya’da otomotiv sektörüne karoser parçası üreten 80 kişilik bir firma bize ulaştığında, üç banka hesaplara bloke koymuş, iki tedarikçi icra takibi başlatmıştı. Dosya altı haftada hazırlandı; ama bu altı haftada üretim neredeyse yarıya indi ve iki önemli müşteri başka tedarikçiye yöneldi. Aynı hazırlık üç ay önce yapılsaydı, firma sürece çok daha güçlü bir sipariş defteriyle girecekti.

Nasıl kaçınılır?

• Nakit akışınızı en az 13 haftalık bir tabloyla izleyin; açık iki ay üst üste büyüyorsa seçenekleri konuşmaya başlayın.

• Kayıt düzeltme, alacaklı listesi ve ön proje taslağı gibi hazırlıkları başvuru kararından bağımsız olarak erken başlatın. Hazır bir dosya, başvurmak zorunda olduğunuz anlamına gelmez.

• Mühlet döneminde birkaç aylık işletme giderini nasıl karşılayacağınızı başvurudan önce hesaplayın. Sürecin kendi bütçesi için 2026 maliyet kalemlerini anlattığımız yazıya bakabilirsiniz.

Hangi yolun size uygun olduğuna henüz karar vermediyseniz, konkordato, iflas ve borç yapılandırma seçeneklerini karşılaştırdığımız yazı iyi bir başlangıç olur.

Hata 2: Ön Projeyi Umutla Yazmak

Ön proje, alacaklılara “borcunuzu şu takvimle, şu oranda ödeyeceğim” dediğiniz belgedir. En sık gördüğümüz hata, ödeme planının işletmenin gerçek nakit üretimine göre değil, alacaklıları ikna edeceği düşünülen rakama göre kurulmasıdır.

Kanun bu konuda açık. İİK 305’e göre mahkemenin konkordatoyu tasdik edebilmesi için, diğer şartların yanında, teklif edilen miktarın borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçecek miktardan fazla olması ve borçlunun kaynakları ile orantılı olması gerekir. Yani hem alacaklıya iflastan daha iyi bir sonuç sunan hem de firmanın gerçekten ödeyebileceği bir plan arıyorsunuz.

Bursa’da perde kumaşı üreten bir firma, ön projesinde ikinci yıldan itibaren cironun yüzde 35 artacağını varsaymıştı. Son üç yılın ortalama büyümesi ise yüzde 8 civarındaydı. Rakamları yeniden kurduğumuzda ödeme süresi 36 aydan 60 aya çıktı ama plan ilk kez savunulabilir hale geldi.

Nasıl kaçınılır?

• Satış varsayımlarını son üç yılın gerçekleşmeleriyle karşılaştırın; büyük sapmaları gerekçesiz bırakmayın.

• Projede bir kötü senaryo çalıştırın: Satışlar yüzde 15 düşerse taksitler hâlâ ödenebiliyor mu?

• İflas halinde alacaklıya ne kalacağını (tasfiye değeri) ayrıca hesaplayın ve teklifinizin bunun üzerinde olduğunu rakamla gösterin.

• Mühlet boyunca komiser, işlerin projeye uygun gidip gitmediğini izler. Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılırsa mühletin kaldırılması gündeme gelebilir; iflasa tabi borçlularda bu, iflas kararıyla da sonuçlanabilir (İİK 292).

Hata 3: Vergi, SGK ve İşçi Alacaklarını Yanlış Hesaplamak

Dosyalarda karşılaştığımız en pahalı yanlış anlamalardan biri şu cümle: “Konkordatoyla vergi ve SGK borcumuzu da indirip beş yıla yayarız.” Durum bu kadar basit değil.

İİK 308/c’ye göre tasdik edilen konkordatonun bağlayıcılığı; 6183 sayılı Kanun kapsamındaki amme alacaklarını, rehinli alacakların rehinle karşılanan kısmını ve İİK 206’nın birinci sırasındaki imtiyazlı alacakları kapsamaz. Yani projede adi alacaklılar için öngördüğünüz indirim ve vade, bu alacaklara kendiliğinden uygulanmaz.

Mühlet döneminde tablo biraz farklı. İİK 294’e göre mühlet süresince, 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar da dahil, borçlu aleyhine takip yapılamaz. Bu, vergi dairesinin ve SGK’nın mühlet içinde takip yapamayacağı anlamına gelir; borcun silindiği anlamına gelmez. Mühlet bittiğinde bu borçlar masanızda durmaya devam eder.

İşçi alacakları için de benzer bir durum var. Ücret (iflastan önceki son bir yıl içinde tahakkuk edenler), kıdem ve ihbar tazminatı gibi alacaklar İİK 206’nın birinci sırasında yer alır. Bu alacaklar için mühlet içinde de haciz yoluyla takip yapılabilir (İİK 294). İİK 305’e göre konkordatonun tasdik edilebilmesi için de bu imtiyazlı alacakların tam olarak ödenmesinin ve mühlette komiser izniyle doğan borçların ifasının yeterli teminata bağlanmış olması gerekir (ilgili alacaklı açıkça vazgeçmedikçe).

Aşağıdaki tablo, alacak türlerine göre genel çerçeveyi özetliyor:

Alacak türü	Mühlet döneminde	Tasdikten sonra
Adi alacaklar (tedarikçi, teminatsız kredi)	Takip yapılamaz	Projedeki indirim ve vade bağlar
Vergi ve SGK (6183 kapsamındaki amme alacakları)	Takip yapılamaz (İİK 294)	Proje bağlamaz (İİK 308/c)
İşçi alacakları (İİK 206, birinci sıra)	Haciz yoluyla takip yapılabilir	Proje bağlamaz; tasdik için tam ödemenin teminata bağlanması gerekir
Rehinli alacaklar	Takip yapılabilir; kural olarak muhafaza ve satış yapılamaz (İİK 295, istisnalar 295/2)	Rehinle karşılanan kısım proje dışında kalır (İİK 308/c)
Mühlette komiser izniyle doğan borçlar	Konkordato şartlarına tabi değildir; ödenmezse mühlet içinde de takip edilebilir	Projeye tabi değildir, masa borcu sayılır (İİK 308/c)

Denizli’de havlu ihraç eden bir firma, ilk taslak projesinde 14 milyon TL’lik vergi ve SGK borcunu diğer borçlarla aynı indirim oranına tabi göstermişti. Bu kalem ayrıştırılınca aylık ödeme yükü neredeyse iki katına çıktı. Proje baştan kurulmasaydı, takvim büyük ihtimalle tasdikten birkaç ay sonra tıkanacaktı.

Nasıl kaçınılır?

• Vergi ve SGK borcunuzu ayrı bir tabloda, kendi ödeme takvimiyle projeye yerleştirin; tecil veya yapılandırma imkânlarını mali müşavirinizle ayrıca değerlendirin.

• Birikmiş maaş ve olası kıdem yükünü başvurudan önce hesaplayın; tasdik aşamasında bunların teminatını nasıl göstereceğinizi planlayın.

Hata 4: Şahsi Kefaletleri Unutmak

Şirket mühlet alır, patron rahatlar; ta ki bankadan kendi adına bir ihtarname gelene kadar. Orta ölçekli firmalarda banka kredilerinin önemli bir kısmında patron, çoğu zaman da eşi kefildir.

İİK 303 bu konuda alacaklıyı korur: Konkordatoyu kabul etmeyen alacaklı, borçlunun müşterek borçlularına ve kefillerine karşı haklarını korur. Kabul oyu veren alacaklının kefile başvurma imkânı ise kanunda ayrıca düzenlenmiş ve bazı şartlara bağlanmıştır. Pratikteki sonuç şu: Şirketin konkordatosu, patronun şahsi kefaletini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Konya’da döküm atölyesi işleten iki ortak, şirket mühlet aldıktan sonra iki bankanın doğrudan kendilerine yöneldiğini gördü. Ortaklardan birinin oturduğu ev, kefil olduğu kredi nedeniyle risk altına girdi. Başvurudan önce bir kefalet haritası çıkarılmış olsaydı, bankalarla şahsi teminatlar için ayrı ve daha erken bir görüşme yürütülebilirdi.

Nasıl kaçınılır?

• Hangi krediye kimin, ne tutarda kefil olduğunu tek tek listeleyin.

• Kefaletlerin kişisel mal varlığınıza etkisini başvurudan önce bir avukatla konuşun.

• Bankalarla görüşürken şirket borcu ile şahsi kefaleti ayrı başlıklar olarak ele alın.

Bu ve benzeri konuları konkordato başvurusundan önce sormanız gereken 12 soru içinde ayrıntılı ele almıştık.

Hata 5: “Mühlet Aldık, Artık Rahatız” Demek

Geçici mühlet kararı çıktığında patronların üzerinden büyük bir yük kalkar. Haciz korkusu geçer, telefonlar susar. Tehlike tam burada başlar: Bazı firmalar mühleti, borç yokmuş gibi işletmeyi yönetme izni olarak görür.

Oysa İİK 297’ye göre mühlet içinde borçlu, mahkemenin izni olmadan rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmazlarını, işletmenin faaliyeti için önem taşıyan taşınırlarını ve devamlı tesisatını devredemez veya takyit edemez, karşılıksız tasarrufta bulunamaz. Mahkeme bu izni vermeden önce komiserin görüşünü ve alacaklılar kurulunun muvafakatini alır. Bu kurala aykırı işlemler hükümsüzdür. Mahkeme ayrıca bazı işlemlerin geçerliliğini komiserin iznine bağlayabilir.

Rehinli alacaklıları da unutmamak gerekir. Mühlet onların elini tamamen bağlamaz; İİK 295’e göre rehinli alacak için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabilir ya da başlamış takibe devam edilebilir, ancak kural olarak muhafaza tedbiri alınamaz ve rehinli mal satılamaz. Bunun da istisnası var: Rehinli malın projeye göre işletilmesi öngörülmüyorsa ya da değeri düşecek veya muhafazası masraflı olacaksa, mahkeme izniyle satışı mümkündür (İİK 295/2). Yani makineniz çoğu durumda yerinde kalır, ama o alacak masadan kalkmaz.

Tekirdağ’da ambalajlı gıda üreten bir firma, mühlet döneminde kullanmadığı bir arsayı akraba bir şirkete “geçici olarak” devretmeyi düşünmüştü. Komiserle konuşulduğunda işlemin mahkeme iznine tabi olduğu ve bu haliyle yapılmasının ciddi risk doğuracağı netleşti. Arsa sonradan izin alınarak, değerleme raporuyla satıldı ve gelir projeye eklendi.

Nasıl kaçınılır?

• Mühlet kararı çıktığı gün ekibinize izin gerektiren işlemlerin yazılı bir listesini dağıtın.

• Komiserle düzenli bir iletişim kurun; emin olmadığınız her işlemi önceden sorun.

• Yeni tedarik ve finansman ihtiyaçlarında komiser izni alın. Komiserin izniyle doğan borçlar konkordato projesine tabi olmaz ve masa borcu sayılır (İİK 308/c); bu da tedarikçinin size mal vermesini kolaylaştırır.

Mühlet döneminde nelerin değiştiğini konkordato sürecini adım adım anlattığımız rehberde ayrıca ele aldık.

Hata 6: Alacaklılarla İletişimi Koparmak ya da Gizli Söz Vermek

Konkordato, sonunda bir oylamadır. İİK 302’ye göre proje; kayıtlı alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunluk tarafından ya da kayıtlı alacakların üçte ikisini ve alacaklıların dörtte birini aşan çoğunluk tarafından kabul edilirse kabul edilmiş sayılır. Yani kaç alacaklının ve hangi tutarın sizin yanınızda olduğu sonucu doğrudan belirler.

Sahada iki uç davranış görüyoruz. Birincisi, mühlet çıkınca bütün telefonları kapatmak. Bilgi alamayan alacaklı en kötüsünü varsayar ve toplantıya ret oyuyla gelir. İkincisi, büyük tedarikçilere “sana ayrıca öderim” diye kulaktan söz vermek. İİK 308/d’ye göre projede öngörülenden fazla olarak bir alacaklıya yapılan vaatler hükümsüzdür. Bu tür sözler hem güveni bozar hem de dosyayı riske atar.

Nasıl kaçınılır?

• Mühletin ilk haftalarında en büyük 10–15 alacaklınızla yüz yüze ya da telefonla görüşün; neden başvurduğunuzu ve ödeme mantığını açıkça anlatın.

• Tüm alacaklılara aynı bilgiyi verin; kimseye projenin dışında ayrıcalık sözü vermeyin.

• Toplantıdan önce oy hesabını bir tabloda izleyin: Kim kabul eğiliminde, kim kararsız, kim ret?

• Toplantıya katılamayan alacaklıların, toplantıdan sonraki yedi gün içinde de kabul beyanında bulunabileceğini unutmayın (İİK 302).

Hata 7: Tasdikten Sonra Gevşemek

Tasdik kararı çoğu patrona bitiş çizgisi gibi görünür. Aslında asıl maraton o gün başlar; önünüzde genellikle yıllara yayılan bir ödeme takvimi vardır.

İİK 308/e’ye göre proje uyarınca kendisine ödeme yapılmayan her alacaklı, konkordatonun kendisi hakkında feshini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme ayrıca tasdik kararıyla birlikte projenin uygulanmasını gözetmek üzere bir kayyım atayabilir (İİK 306).

Sahada sık gördüğümüz senaryo şu: İlk yıl taksitler aksamadan ödenir, ikinci yıl satışlar biraz geriler ve patron “iki ay kaydırırız, kimse bir şey demez” diye düşünür. Bir alacaklı bir şey demese bile bir diğeri der.

Nasıl kaçınılır?

• Konkordato taksitlerini maaş ve vergi gibi ertelenemez ödemeler listesine koyun.

• Her ay plan ile gerçekleşmeyi karşılaştırın; sapma iki ay üst üste sürerse alacaklılarla erkenden konuşun.

• Tasdikle birlikte maliyet yapısı, tahsilat disiplini ve ürün karması gibi kalıcı değişiklikleri başlatın. Konkordato zaman kazandırır; işi düzeltmek yine işletmenin elindedir. Bu dönemin yönetim tarafı için KOBİ’lerde profesyonel kriz yönetimi yazımız da fikir verebilir.

7 Hata Tek Bakışta

Hata	Erken uyarı işareti	Önlem
Son ana bırakmak	Maaş ve vergi ödemeleri gecikmeye başladı	13 haftalık nakit tablosu, erken hazırlık
Umutla yazılmış ön proje	Varsayımlar geçmiş yıllarla tutmuyor	Kötü senaryo ve tasfiye değeri hesabı
Vergi-SGK ve işçi alacaklarını karıştırmak	Tüm borçlar tek indirim oranında	Alacak türüne göre ayrı takvim
Kefaletleri unutmak	Kimin neye kefil olduğu bilinmiyor	Kefalet haritası ve avukat görüşü
Mühlette izinsiz işlem	Varlık satışı veya devri konuşuluyor	İzin listesi, komiserle düzenli temas
İletişimsizlik ve gizli söz	Alacaklılar bilgi alamıyor	Herkese aynı bilgi, oy takibi
Tasdikten sonra gevşemek	Taksitler kaydırılmaya başlandı	Aylık plan-gerçekleşme kontrolü

Yedi Hatanın Ortak Noktası

Listeye dikkatli bakınca hepsinin aynı yere çıktığını görürsünüz: Konkordatoyu bir dilekçe değil, bir yönetim projesi olarak görmek. Hukuki süreci avukatınız yürütür; ama rakamların doğruluğu, alacaklılarla güven ilişkisi ve mühlet dönemindeki işletme disiplini patronun ve finans ekibinin sorumluluğundadır.

Bu yüzden iyi bir konkordato danışmanlığı yalnızca belge hazırlamak değil; nakit planını, alacaklı stratejisini ve mühlet dönemi yönetimini birlikte ele almak demektir.

Sahada Gördüğümüz Kahramanmaraş’ta iplik üreten, 150 çalışanlı bir aile şirketinin dosyasında bu yedi hatadan dördünü aynı anda gördük. Başvuru, maaşların iki ay geciktiği bir dönemde gündeme gelmişti. Ön proje, ihracatın bir yılda ikiye katlanacağını varsayıyordu. SGK borcu adi alacak gibi indirime sokulmuştu ve kurucu ortak, kefil olduğu kredileri listeye hiç eklememişti. İlk toplantıda bunları tek tek masaya koyduk. Proje yeniden yazıldı, ödeme süresi uzatıldı, vergi ve SGK için ayrı bir takvim çıkarıldı, kefil olunan bankalarla ayrı görüşme yapıldı. Süreç planlanandan uzun sürdü; ama alacaklılar toplantısına giderken elimizde ilk kez savunabileceğimiz bir dosya vardı. Buradan çıkardığımız ders basit: Hatayı erken görmek, hiç yapmamak kadar değerlidir.

Sık Sorulan Sorular

Konkordatoda en kritik hata hangisi?

Tek bir hata seçmek gerekirse gerçekçi olmayan ön proje derdik. Diğer hataların çoğu süreç içinde düzeltilebilir; ama alacaklıların ve komiserin güvenini kaybettiren bir ödeme planı süreci baştan zayıflatır. Üstelik İİK 305’e göre tasdik için teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması aranır.

Mühlet döneminde vergi ve SGK borçları için takip yapılabilir mi?

İİK 294’e göre mühlet süresince, 6183 sayılı Kanuna göre yapılanlar dahil borçlu aleyhine takip yapılamaz. Ancak bu borçlar ortadan kalkmaz ve tasdik edilen konkordato bu alacakları bağlamaz (İİK 308/c). Ödeme planınızı buna göre kurmanız gerekir.

Şirketim konkordato alırsa kefil olduğum krediler ne olur?

Konkordato şirketin borçlarını düzenler; kefilin sorumluluğunu kendiliğinden kaldırmaz. İİK 303’e göre konkordatoyu kabul etmeyen alacaklı, kefillere karşı haklarını korur. Kefaletlerinizin durumunu başvurudan önce bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir.

Mühlet içinde arsa ya da fabrika binası satabilir miyim?

Taşınmazların devri, rehin tesisi ve kefil olmak gibi işlemler mahkeme iznine tabidir (İİK 297). İzin alınmadan yapılan bu işlemler hükümsüzdür. Satış ihtiyacı varsa önce komiserle konuşulmalı; mahkeme, komiserin görüşünü ve alacaklılar kurulunun muvafakatini alarak izin konusunda karar verir.

Tasdikten sonra bir taksiti geciktirirsem ne olur?

Proje uyarınca kendisine ödeme yapılmayan alacaklı, konkordatonun kendisi hakkında feshini mahkemeden isteyebilir (İİK 308/e). Her gecikme otomatik olarak fesih anlamına gelmez, ama ciddi bir risk doğurur. Sapmayı erken fark edip alacaklıyla önceden konuşmak en sağlıklı yoldur.

Dosyanızda bu hatalardan birinin olup olmadığını erken görmek, sonradan düzeltmekten her zaman daha kolaydır. Durumunuzu değerlendirmek isterseniz ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumunuz için uzman değerlendirmesi gerekir.